Sunday, November 20, 2016

Luyện tập các cảm giác cho trẻ



1) Tầm quan trọng của việc luyện tập các Cảm giác
Người xưa có câu, “there is nothing in the intellect that is not first in the senses” tạm dịch là “Không có trí tuệ nào mà không bắt nguồn từ các cảm giác”. Maria Montessori nói rằng các cảm giác giúp con người khám phá thế giới, mở ra con đường tới sự hiểu biết.
Điều đầu tiên và quan trọng nhất là trí tuệ/sự hiểu biết của trẻ không hoạt động tách biệt mà luôn luôn gắn bó mật thiết với cơ thể trẻ, cụ thể là với hệ thống thần kinh và cơ bắp của trẻ.
Một đứa trẻ sơ sinh bắt đầu cuộc sống với cái đầu không có gì nhiều hơn một chú cún sơ sinh. Tuy nhiên, chỉ trong vòng một thời gian ngắn từ 3 tới 4 năm, mọi đứa trẻ bình thường sẽ có những khái niệm như là mềm, cứng, chiều cao, chiều dài, điều tốt, điều xấu vvv. - những khái niệm thuộc về trí tuệ mà không con chó nào có thể có được cho dù nó có sống cả 100 năm. Mặc dù cả đứa trẻ và con chó đều sống trong cùng một thế giới, cùng sờ đồ vật giống nhau, cùng nghe âm thanh giống nhau, vvv. Mặc dù dưới kính hiển vi, không có sự khác biệt đáng kể nào giữa cấu trúc hệ thần kinh và cơ bắp của chúng (đứa trẻ & con chó).
Điều gì tạo nên sự khác biệt đó? Chúng ta chỉ có thể suy luận là đứa trẻ phải sở hữu trong bản thân nó từ khi sinh ra, khả năng (chỉ tiềm năng lúc ban đầu) trừu tượng hóa hoặc chiết/tách từ những vật cụ thể những tính chất cốt yếu của chúng. Nếu chúng ta quan sát một đứa trẻ nhỏ từ 1 tới 2 tuổi, chúng ta có thể thấy rằng một đứa trẻ không chỉ quan tâm tới vật thể nói chung mà còn quan tâm tới các tính chất của chúng như là tính thô nhám, tính nhẵn mịn, tính cứng rắn, tính mềm mại, mùi vị (vị giác), vvv.
Chúng ta, những người lớn, sở hữu một kho bao la những ý niệm/khái niệm trừu tượng trong đầu. Chúng đến từ đâu? Bằng cách nào và khi nào chúng ta đã có được chúng? Chúng ta có thể không nhớ nhưng một điều chắc chắn là: Chúng ta có khái niệm về sự nhẵn mịn từ những vật nhẵn mịn, sự thô nhám từ những vật thô nhám vvv. Tất cả các điều này có nghĩa là chúng ta sở hữu trong bản thân mỗi chúng ta – như một phần của phát triển trí tuệ - một khả năng mà theo một cách bí mật nào đó có thể rút ra từ sự vật bên ngoài những tính chất hoặc khái niệm, thực thể trừu tượng nhất định mà chỉ tồn tại trong đầu chúng ta.
Kiến thức và sự hiểu biết về thế giới được xây dựng bởi các cảm giác. Đây là một quá trình chậm diễn ra trong suốt thời thơ ấu. “Giáo dục trong thời thơ ấu nên dựa hoàn toàn trên nguyên tắc: Giúp đỡ sự phát triển tự nhiên của trẻ.” (theo cuốn sách Discovery of the Child, MM, pg. 144). Trong suốt những năm từ 3 tới 6 tuổi, một đứa trẻ phát triển các cảm giác của nó, và vì vậy sự chú ý của nó hướng tới môi trường xung quanh. Trẻ bị định hướng bởi sự kích thích hơn là bởi lý do. Chính vì vậy trong giai đoạn này, trẻ nên được tiếp xúc một cách có phương pháp trước những kích thích mà sẽ phát triển cảm giác của trẻ một cách có lý trí, và vì thế đặt nền tảng cho năng lực trí tuệ của trẻ.
Tóm lại, một đứa trẻ trải nghiệm SỰ KÍCH THÍCH và CẢM GIÁC để hình thành nên TRI GIÁC, điều này trở nên ý nghĩa hơn khi NGÔN NGỮ phát triển và trợ giúp trong sự hình thành nên các KHÁI NIỆM – mang đến cho chúng ta sự hiểu biết trọn vẹn.
Một trong những mục tiêu của luyện tập Cảm giác nên là giúp trẻ có được sự tinh vi tối đa của các cảm giác. Bằng việc nhân lên các trải nghiệm cảm giác và phát triển khả năng đánh giá những sự khác biệt nhỏ nhất ở trong các sự kích thích khác nhau, khả năng nhạy cảm/cảm nhận của trẻ được tinh luyện và niềm vui thích của trẻ được tăng lên. “Vẻ đẹp được tìm thấy trong sự hài hòa, và sự hài hòa bao hàm những sự ham thích, nhưng tất cả những điều này cần có một sự tinh vi của các cảm giác để cảm nhận được” (Theo cuốn sách Discovery of the child, MM, pg. 148).
Việc luyện tập các cảm giác không chỉ đáp ứng các chức năng chung giúp trẻ thích nghi với nền văn minh đương đại, mà còn chuẩn bị cho trẻ nhu cầu cấp bách của cuộc sống. Một sinh viên, thậm chí sau khi đã hiểu một vấn đề, thường thấy quá khó để tiến hành một nhiệm vụ/công việc mà anh ta được mong đợi phải tiến hành bới vì quá trình giáo dục của anh ta thiếu một nhân tố căn bản - sự hoàn hảo của cảm giác. Ví dụ: khi một đầu bếp được yêu cầu mua cá tươi sẽ không thể làm được nếu cô ta không có cái mũi và mắt được luyện tập để nhận biết sự tươi. Khi một sinh viên y học về nhịp đập tim của bệnh nhân và không thể phân biệt được sự đập mạnh/nhanh thì việc học chỉ là phù phiếm không có kết quả. Mọi người phải có được kỹ năng qua sự luyện tập lặp lại. Tóm lại, sự thông minh thường vô hiệu nếu thiếu luyện tập và sự luyện tập này gần như luôn luôn là sự luyện tập của các cảm giác.
Việc luyện tập các cảm giác cho người lớn khó như là dạy người lớn cách chơi piano. Việc luyện tập các cảm giác phải bắt đầu trong giai đoạn hình thành của cuộc sống nếu chúng ta ước muốn làm hoàn hảo chúng sau này qua giáo dục và sử dụng chúng trong mọi kỹ năng cụ thể của con người. Đây là lý do tại sao việc luyện tập nên được bắt đầu có phương pháp trong thời thơ ấu và tiếp tục suốt thời gian một người chuẩn bị bản thân cho cuộc sống thực tế mà anh ta sẽ phải sống thông qua giáo dục.
Giáo cụ Cảm giác bao gồm một chuỗi các vật thể được nhóm lại theo tính chất vật lý mà chúng có, ví dụ màu sắc, hình dáng, kích cỡ, âm thanh, cấu tạo bề mặt, nhiệt độ, vvv. Từng nhóm vật thể này trình bày cùng một tính chất nhưng khác nhau về mức độ. Chúng được phân loại để có mức độ cao nhất và thấp nhất. Khi đi cùng nhau chúng sẽ chứng minh sự khác biệt tồn tại trong mỗi chuỗi. Sự khác biệt này đánh thức/gợi sự quan tâm của trẻ.
Các nghiên cứu tâm lý chỉ ra rằng cần thiết phải tách biệt các cảm giác càng nhiều càng tốt nếu vài tính chất được đưa ra. Sự hoàn hảo của bài tập cảm giác là loại bỏ mọi nhân tố làm xao lãng. Trẻ, kẻ khao khát khám phá tự nhiên, sẽ tự nguyện nhắm mắt để bị bịt mắt khi khám phá những hình thù khác nhau với bàn tay hoặc nghe những âm thanh nhỏ nhất.
Để giúp trẻ đạt được tối đa sự tinh vi của các cảm giác, đứa trẻ cần được đưa những sự kích thích mạnh đối ngược đầu tiên và trước nhất, không phải là những kích thích không đủ hoặc kích thích quá đối với trẻ. Ví dụ: Dạy về nhiệt độ thì nên đưa sự tương phản giữa 2 cái nóng nhất và lạnh nhất trước, cái nóng vừa để trải nghiệm sau. Qua trải nghiệm và quan sát kỹ càng, Người hướng dẫn nên tìm mức độ kích thích hoàn hảo cần thiết và cung cấp các hoạt động phù hợp cho trẻ với sự trợ giúp của các hướng dẫn sau đây:
a) Giới hạn thời gian chú ý. Cho phép trẻ thay đổi hoạt động khi chán
b) Kích thích không đủ do thiếu sự chuẩn bị giáo cụ dạy học: quá đơn giản, quá khó, hoặc không hấp dẫn
c) Kích thích quá. Quá nhiều sự làm sao lãng do quá nhiều màu sắc lòe loẹt, đồ chơi thiết kế phức tạp và dụng cụ giảng dạy đi với sự thiếu chỉ dẫn của Người hướng dẫn

2) Những ảnh hưởng lên cách nghĩ của Montessori đối với việc hình thành phương pháp giáo dục các cảm giác
Maria Montessori thiết kế bộ dụng cụ giáo dục cảm giác dựa trên ý tưởng trong nghiên cứu của Jean Itard và Edouard Seguin.
Jean Itard
Jean Itard, một nhà tiên phong trong lĩnh vực sư phạm, nổi tiếng bởi cố gắng giáo dục Vittorio (“Đứa trẻ hoang dã của Aveyron”), nhấn mạnh tầm quan trọng về việc giáo dục các cảm giác. Bước đầu tiên của ông là tách biệt, càng nhiều càng tốt, từng cảm giác, ví dụ: bịt mắt Vittorio khi dạy các âm thanh khác nhau để Vittorio có thể tập trung và trải nghiệm từng âm thanh mà không bị sao lãng. Bước thứ hai là đưa Vittorio hai âm thanh để so sánh xem Vittorio có phân biệt được chúng. Những sự kích thích này đầu tiên đối nghịch rất mạnh và tiến dần tới sự khác biệt nhỏ.
Ý tưởng mà Montessori lấy từ Itard là:
• Tách biệt các cảm giác
• Trình bày sự kích thích đối nghịch mạnh trước

Edouard Seguin
Seguin nghiên cứu về một phương pháp giáo dục cho trẻ kém thông minh và gọi đó là phương pháp sinh lý. Ý tưởng của ông về giáo dục, giống như Itard, là tập trung vào giáo dục cơ bản về cảm giác, tuy nhiên ông tập trung vào giáo dục hệ thống cơ bắp và thần kinh của trẻ.
Montessori có cùng ý tưởng với Seguin, bà tin rằng phương pháp và giáo cụ giảng dạy thiết kế để giúp những đứa trẻ không bình thường có thể làm lợi cho những đứa trẻ bình thường. Một trong những điểm đặc trưng trong thiết kế của những giáo cụ cảm giác là bất cứ khi nào có thể, hoạt động cơ bắp của trẻ nên để hướng tới chuẩn bị cho những ứng dụng sau này.
Ví dụ: một vài giáo cụ cần sự sử dụng của ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa vì vậy các ngón này sẽ được củng cố sức mạnh và sự phối hợp. Chúng tôi gọi cái này là “sự nắm chặt bút” vì ba ngón tay này sẽ điều khiển bút để viết.
Montessori – sensitive period – giai đoạn nhạy cảm
Sự đóng góp đầu tiên và giá trị nhất của Montessori đối với giáo dục là học thuyết về các giai đoạn nhạy cảm. “Giai đoạn nhạy cảm” được định nghĩa là giai đoạn nhất định một đứa trẻ sẽ trải qua mà khi đó chúng bộc lộ những khả năng và năng lực tinh thần mà sau đó sẽ biến mất. Trong giai đoạn này, khi một sự nhạy cảm cụ thể được đánh thức bên trong một đứa trẻ, nó như một thứ ánh sáng hấp dẫn được tỏa ra trên một vài vật thể nhất định.
Một giai đoạn nhạy cảm không chỉ đặt trí óc trẻ trong mối quan hệ với các yếu tố chọn lọc nhất định trong môi trường, mà còn thiết lập và hoàn hảo sự phát triển của chức năng cảm giác đó. Montessori xác nhận rằng có một giai đoạn để tinh luyện các cảm giác, và khi đó bà đưa cho trẻ các giáo cụ cảm giác. Các giáo cụ này không chỉ đáp ứng sự quan tâm tự nhiên của trẻ trong các ấn tượng cảm giác, mà còn thông qua các hoạt động chúng kích thích, tinh luyện các cảm giác và hoàn hảo các chức năng cảm giác đó.
Cùng coi luyện tập Các cảm giác trong lớp học Montessori tại đây: https://www.facebook.com/1297930273611342/videos/1303502919720744/
Còn đây là danh sách một số Các cảm giác được luyện tập: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=1328131883924514&id=1297930273611342

Thursday, November 10, 2016

Chuyện của Kem - Part 8

Nhật ký yêu dấu. Mình bắt đầu thấy khó nói chuyện với bố, mình nói về đồ ăn bố lại đưa mình cái lược. Mình chỉ vào điện thoại, bố đưa mình cuốn sách. Mình đứng dậy chuẩn bị đi chơi, bố tụt giày nằm kềnh ra giường.... Có lẽ đây chính là sự chênh lệch thế hệ mà người ta hay nói tới? Cũng có thể bố không đủ thông minh để hiểu hết được những điều mình nói.... Haiza, ước gì mình có một ông bố thông minh hơn nhỉ?

Ngày .... 
Mình đã hoàn toàn tin tưởng và dựa dẫm trọn vẹn vào bố, thế mà bố hụt tay để mình ngã oạch một phát đau điếng. Đúng thật, không thể tin tưởng được đàn ông, kể cả đó là bố mình.



Môi mình sưng vù lên, bố chẳng xót thì thôi lại còn bảo - Ái chà, môi căng mọng quyến rũ quá nhỉ?

Ngày... 
Bố đưa mình đi Quảng Trường chơi, mình đang tập đi, mình đi hơi sai kỹ thuật thế là bị ngã. Bố cứ đứng yên đấy rồi bảo "Đứng dậy đi Kem, nào, đứng dậy nào..." - Mấy bác đi tập thể dục qua còn nói - Ô, bé ngã kìa, đỡ bé dậy kìa... Nhưng bố vẫn đứng im, bố chỉ nói chứ không đỡ mình dậy. Mình bắt đầu nghi ngờ việc bố có yêu thương mình thật sự hay không đây?

Ngày... 
Bố nằm trên giường, mẹ đang xoi tai cho bố, mình thấy tò mò quá nên mon men bò quanh quẩn xem bố mẹ làm gì? Mình bị hụt ngã xuống giường đánh thịch một cái. Mẹ nhìn rồi bảo không sao không sao, bố vẫn nằm yên không động đậy. Mẹ lại xoi tai cho bố. Chẳng ai đoái hoài gì tới việc mình vừa ngã trên giường xuống cả. Mình tủi thân phát khóc đi được. Ôi, mình là con nuôi, con nuôi thật rồi...

Ngày... 
Bạn bố đến chơi, bố bế mình xuống ngồi chơi với bạn. Bạn bố trêu chọc mình, mình e ấp ngả đầu vào vai bố.... Bố vỗ mông mình mấy cái rồi nói "Cái gì thế? Thôi, hiện nguyên hình đi Kem ơi, lại còn ra vẻ e lệ nữa. Bố xin mày"


Híc, thế này không biết sau này có anh nào đến nhà chơi mà mình muốn điệu một chút không khéo bố lăn ra nhà bố cười mất thôi. Chán bố.

Ngày...
Mình đang chơi với bố, hình như bố ngửi thấy mùi thối nên hỏi mình "Kem ị à con?" - Mình gật đầu, bố kiểm tra xong rồi đi rửa thay bỉm cho mình. Bố khoe với mẹ là Kem nó biết hết rồi đấy, mẹ hỏi "Khi nãy Kem ị à?" - mình gật đầu, mẹ hỏi "Kem ăn cơm ko?" mình gật đầu, mẹ bèn đưa cơm và mình ăn. Mẹ hỏi "Kem đi chơi với bố nhá?" mình gật đầu, tư thế sẵn sàng đi chơi. Đột nhiên bố hỏi "Kem ăn kít không?" .. đang cơn cao hứng mình cũng gật đầu như bổ củi... Cả nhà lăn ra cười hô hố ha há. Mình cảm thấy bị lợi dụng ghê gớm. Thật, với bố phải cảnh giác cao độ. Toàn nghĩ trò chơi khăm... Chả được cái gì tốt đẹp.

Chào các bạn, Mình là Kem!

Wednesday, November 9, 2016

Emma Watson - Em đẹp rồi, ai cho em thông minh?

“Đẹp như Ngọc Trinh thì cần gì thông minh”. Thực ra thì, có ít nhất một người rất đẹp rất thông minh, và thông minh hơn mỗi ngày, nhờ đọc sách. Đó là Emma Watson.
Từ tháng 2/2016, cô quyết định dành một năm trước mặt để đọc 1 cuốn sách mỗi tuần. Một năm. Không diễn xuất, không thảm đỏ. Cô nói rằng mình sẽ đọc và nghiên cứu để hiểu biết hơn về thế giới (mặc kệ người ta tin hay không). Emma không đọc một mình, mà lập ra câu lạc bộ sách mang tên Our Shared Shelf (Giá sách chung của bọn mình), quy tụ những ai thích đọc, và thích con gái thông minh.

 

Đàn ông hãy cẩn thận! Phụ nữ thông minh ngày nay rất đẹp


9 tuổi, Emma bước vào Hollywood hoa lệ với vai diễn điện ảnh đầu đời, cũng là nhân vật gắn bó với cô trong suốt thời niên thiếu và tuổi trẻ của mình: phù thủy nhỏ Hermione trong loạt phim “Harry Potter”. Tập phim đầu tiên, mái tóc xù mì to hơn cả thân thể, điệu bộ mọt sách biết tuốt, Hermione chưa có vẻ gì liên quan đến từ “xinh đẹp”. Cô bé chỉ dễ thương mà thôi.


Cũng 9 tuổi, Emma ngoài đời bắt đầu lên thảm đỏ và trả lời phỏng vấn. Cô bé nói mình hâm mộ Brad Pitt. Mãi sau này, vào năm ngoái, cô mới thú nhận đó là một lời nói dối. Ở tuổi có, cô chưa từng xem một phim nào của Brad Pitt và cũng chẳng nhớ mặt tài tử hơn mình mấy thế hệ này. Cô chỉ nghe nói đó là người đàn ông quyến rũ nhất thế giới. Câu trả lời như vậy có vẻ an toàn, và... đáng yêu. Cô mới gia nhập giới giải trí, có nhu cầu rất lớn trong việc tỏ ra đáng yêu.
Nhưng chính vai diễn Hermione đã đồng hành cùng Emma trong quá trình tìm kiếm chính mình. Cô lớn dần lên, dần hiểu nhân vật hơn và hiểu chính con người mình hơn. Nếu cho chọn lại, cô bé Emma ngày ấy sẽ chẳng nói hâm mộ Brad Pitt. Cô sẽ nói, cô có thiện cảm với bất cứ người đàn ông nào trân trọng phụ nữ và tôn trọng bình đẳng giới.

Cô sẽ không nói bất cứ điều gì chỉ để tỏ ra đáng yêu mà không phải là suy nghĩ chân thực từ đáy lòng.
Cô sẽ không ngần ngại nói rằng, mình khao khát và ủng hộ bình đẳng giới bằng cả trí óc và trái tim.
Cô thông minh và cô sẽ thể hiện điều đó, chẳng cần kìm giữ dù điều đó có thể khiến đàn ông xung quanh chùn bước.
Câu lạc bộ Our Shared Shelf được lập ra với đường hướng hoạt động rất rõ ràng: nâng cao nhận thức cộng đồng về bình đẳng giới và các vấn đề xã hội khác thông qua sách. Câu lạc bộ không hoạt động trên nền tảng Facebook mà là Goodreads, một nơi chốn bình yên hơn cho những người yêu sách. Tính đến tháng 11 này, Our Shared Shelf có 150.340 thành viên.
Trong bức ảnh chân dung ở mục ban quản trị, Emma trông đẹp tuyệt vời. Một hình ảnh trái ngược so với hình tượng “phụ nữ thông minh” truyền thống (thực chất là hình tượng mà họ bị định kiến gán cho): xấu xí, thô kệch và không duyên dáng. Đàn ông, hãy cảnh giác, những cô gái thông minh ngày nay rất đẹp! Hoặc biết làm mình đẹp hơn!


Hoặc ngược lại: phụ nữ đẹp ngày nay rất thông minh! (hoặc có nhu cầu thông minh)


Được coi là biểu tượng của vẻ đẹp trí tuệ cho thế kỷ 21 này, Emma vừa say mê sách vừa say mê bình đẳng giới. Cô là nhà hoạt động của Liên Hợp Quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (một trong những thủ lĩnh của phong trào HeForShe - Nam giới hành động vì bình đẳng giới), vừa là độc giả trung thành của sách trong hơn 20 năm qua. Chi tiết thêm về bài phát biểu này sẽ được đề cập đến trong phần cuối của bài viết.


Và tháng 2 vừa qua, Emma thông báo rằng sẽ nghỉ diễn một năm, ngay sau khi cô hoàn thành vai diễn Belle trong bộ phim “Người đẹp và ác thú” - một bom tấn rất đươc mong đợi chuyển thể từ phim hoạt hình kiệt tác cùng tên.
“Do yêu cầu của công việc ở Liên Hợp Quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho Phụ nữ trên toàn thế giới, tôi bắt đầu đọc thêm nhiều sách và bài luận để tôi có thể học thêm nhiều kiến thức về Quyền bình đẳng. Có rất nhiều điều thú vị!” - Emma nói trên Goodreads.
“Sách có lúc vui vẻ, truyền cảm hứng, lúc lại buồn, day dứt nhưng đều khiến tôi phải suy nghĩ từng câu chữ và cho tôi cảm giác được trao quyền! Những nhiều điều thú vị trong trang sách khiến não tôi đôi khi như muốn nổ tung... Tôi quyết định thành lập một câu lạc bộ sách dành cho những người cùng bảo vệ, chung quan điểm về bình đẳng giới, vì tôi muốn chia sẻ những gì mình đang học được và được lắng nghe chia sẻ từ những người khác”.
Một câu lạc bộ sách của Emma Watson sẽ như thế nào? Có điều gì khác biệt so những một câu lạc bộ không có Emma Watson?


Chúng ta đều biết rằng, phụ nữ đọc sách nhiều hơn đàn ông. Phụ nữ có xu hướng thể hiện bản thân, cùng bàn luận và hợp tác nhiều hơn đàn ông. Việc đọc sách rồi bàn luận về nó có vẻ được cho là nữ tính, nhưng ngày nay, rất rất nhiều đàn ông cũng làm điều này.
Thực tế là, có một số lượng đáng kế thành viên của Our Shared Shelf là nam. Và cộng đồng này hoàn toàn không phải một nơi toàn phụ nữ đang gào thét bộc lộ quan điểm của mình về những bất công xã hội. Có tương tác, giao tiếp, bàn luận rõ ràng giữa các thành viên, cả nam lẫn nữ. Họ đến từ Mỹ, Anh (quê hương của Emma), Canada, các nước phương Tây được cho là hiện đại, các nươc Nam Mỹ, Ấn Độ, Iran, Pakistan, Ghana, Singapore… và Việt Nam.
Trong số thành viên, nổi lên cái tên Karlie Kloss, siêu mẫu đồ lót của hãng Victoria’s Secret (Ồ, Ngọc Trinh có nên tham gia cùng không nhỉ?).
Lựa chọn đầu tiên của câu lạc bộ là cuốn sách “My Life on the Road” (Hành trình đời tôi) của Gloria Steinem, một nhà nữ quyền thế hệ trước, người từng là tấm bia hứng chịu nhiều định kiến xã hội, một xã hội còn rất ác cảm với 2 chữ “nữ quyền”. Emma kính trọng Steinem. Cô đã và trò chuyện với nữ tác giả này. Cũng như Mark Zuckerberg, lôi kéo chính tác giả vào các cuộc bàn luận về cuốn sách của họ và mở rộng chủ đề ra xa hơn, hướng đến các vấn đề trong cuộc sống.
Chủ đề chính là của câu lạc bộ “bình đẳng giới”. Bên cạnh đó, Những chủ đề nhỏ hơn cũng được quan tâm: từ bạo hành tình dục, bình đẳng nói chung trong xã hội, cho đến bất công giàu nghèo. Những cuốn sách là xuất phát điểm để bàn luận, nhưng các cuộc thảo luận sẽ đi rất xa, không chỉ gắn chặt vào sách. Our Shared Shelf mang đến cho mỗi cuốn sách một cuộc sống thực sự.
Hơn thế, sự vắng mặt (chứ không phải có mặt) của người sáng lập sẽ khiến người ta ngạc nhiên và thích thú. Emma chính là cái tên thu hút tất cả những người tham gia vào câu lạc bộ, nhưng bản thân cô lại không xuất hiện nhiều. Chính xác là sau khi giới thiệu một vài cuốn sách đầu tiên, cô hoàn toàn biến mất, để lại cuộc chơi cho những thành viên khác.
Hành động hoàn toàn đúng đắn. Một cộng đồng thuộc về chính cộng đồng đó. Một cộng đồng nuôi dưỡng chính nó và cần tự biết lớn mạnh.

Người đẹp đôi khi cũng không có quà, nhưng không sao



Trong hoàn cảnh xã hội vẫn còn định kiến với nữ quyền (kể cả ở phương Tây, đừng ngạc nhiên!), nữ giới không chỉ cần thông minh, mà còn cần khôn khéo. Emma thông minh và khôn khéo. Điều này cô học hỏi được từ một kinh nghiệm xương máu.
Năm 2014, cô lần đầu tiên diễn thuyết tại Liên Hợp Quốc với tư cách một nhà nữ quyền, kêu gọi nam giới hành động vì bình đẳng giới. “Bất bình đẳng giới cũng gây hại cho nam giới” và “Nữ quyền không phải là chống lại đàn ông” - cô đưa ra hai luận điểm nổi tiếng, tưởng như vô cùng thuyết phục.
Thế nhưng, ngay sau bài phát biểu này, cô trở thành nạn nhân của một nhóm người phản đối nữ quyền. Qua một trang web, một cư dân mạng vô danh đã tung tin đe dọa phát tán ảnh khỏa thân của Emma lên mạng để “trừng phạt” cô. Vụ khủng bố cá nhân này được dập tắt ngay sau đó, bởi thực tế đơn giản rằng Emma không có cái ảnh khỏa thân nào bị rò rỉ cả.
Nhưng vụ việc cũng cho Emma một kinh nghiệm thấm thía: không phải ai cũng sẵn sàng ủng hộ nữ quyền, kể cả khi nhà nữ quyền có xinh đẹp đến đâu. Như mọi khi, người ta (đàn ông?) cho rằng người đẹp thì nên tỏ ra ngu một chút.
Nhưng với Emma thì đừng hòng. Cô vẫn đọc tiếp những cuốn sách.
Theo: Trạm Đọc

Nền giáo dục đóng gạch và những đứa trẻ không đổ vừa khuôn

Bài viết của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Minh, đăng trên Học thế nào.
Bạn sẽ dễ dàng nhận ra chúng trong một lớp học, hoặc trong một sân chơi. Những đứa trẻ không đổ vừa khuôn thường ngồi một mình một góc, chơi một mình một trò, chọc phá các bạn khác, chống đối các kỉ luật, lơ đãng và hay hỏi những thứ không ai hiểu nổi, viết tay trái… Chúng bao giờ cũng bị coi là thành phần ngoại vi, hoặc người ta không thèm để ý đến, hoặc người ta phát cáu và đuổi ra khỏi lớp học, hoặc bất lực và mặc kệ chúng muốn làm gì thì làm.
Lẽ dĩ nhiên, là cha mẹ, ai cũng muốn con mình là con ngoan trò giỏi, đi học được cô giáo khen, đi chơi chan hòa với bạn bè, ở nhà nghe lời bố mẹ, ra đường tự tin lễ phép. Và họ thường so sánh: tại sao các bạn khác được như thế, mà con mình thì không. Họ không mệt mỏi tìm những biện pháp để nhốt chúng vào một cái khuôn nào đó, nhưng càng muốn nhốt chúng lại càng muốn trồi ra, trượt đi.
Thực ra, trong quá trình tiếp xúc với rất nhiều trẻ con, tôi nhận thấy một tiềm năng rất to lớn ẩn bên trong những đứa trẻ không đổ vừa khuôn. Về bản chất, chúng là những đứa trẻ tốt một cách thái quá: hiền lành thật thà một cách thái quá, năng động một cách thái quá, thông minh một cách thái quá, sáng tạo và giàu tưởng tượng một cách thái quá, nhạy cảm và mơ màng thái quá… Chính vì thế, chúng trật ra khỏi mọi khuôn khổ, phép tắc, bị tách khỏi đám đông. Ở trường, người ta gọi chúng là nhóm học sinh cá biệt, hoặc đặc biệt, với đủ các thứ danh hiệu hay ho:  trẻ tự kỉ, kẻ phá bĩnh vô phương cứu chữa, hoặc khủng hơn, trẻ hư hỏng, sao quả tạ…Chúng là nỗi kinh hoàng của giáo viên và đối tượng gièm pha của các bạn trong lớp và nỗi thất vọng, bất lực, đau khổ của phụ huynh.

Dưới áp lực khủng khiếp của kiểm tra, thi cử, thành tích, những đứa trẻ không đổ vừa khuôn thường là những đứa trẻ bị bỏ lại phía sau. Trong khi các thang bậc đánh giá cố gắng nén tất cả các đứa trẻ vào một cái khuôn, thì người ta không có cách nào nhốt những đứa trẻ không đổ vừa khuôn vào bất cứ một cái rọ chung nào.
Làm thế nào để có một kì thi chung cho những đứa thiên tài chọc phá, những thi sĩ đắm mình trong thế giới nội tâm, những kẻ mơ mộng hão huyền, những đứa trẻ có tư duy phê phán quá xuất sắc, những kẻ luôn ấp ủ trong đầu một ý tưởng đột phá, những đứa trẻ viết tay trái cực chậm và xấu nhưng bộ não lại chạy với tốc độ quá nhanh? Và thế là, chúng luôn đứng bét trong các kì thi chuẩn mực, và thật khó có một sân chơi nào phù hợp với chúng.
Những môn học hữu hạn trong nhà trường cũng không đáp ứng nổi nhu cầu của chúng. Một nhịp điệu cuộc sống ngày nào cũng như ngày nào làm chúng cảm thấy chán nản. Lũ bạn bè luẩn quẩn với những trò chơi tẻ nhạt không thuyết phục được chúng. Và thế là, tuy thuộc những loại không đổ vừa khuôn rất khác nhau, song chúng đều có một điểm chung- đó là sự cô đơn. Chúng chẳng những không hòa nhập với những đứa trẻ vừa khuôn, mà cũng chẳng tìm được tiếng nói chung với những đứa trẻ không đổ vừa khuôn như chúng.
Cảm giác cô đơn, đôi khi rất cần thiết để chúng tự xác lập mình như một cái tôi khác biệt. Ý thức mình là khác biệt khiến cho chúng dám đi trên con đường mà chúng lựa chọn. Trong khi những đứa trẻ khác thường rất dễ bị cuốn vào dòng chảy của các áp lực và trào lưu thời thượng, những kẻ cô đơn ý thức được rất rõ mình cần gì. Trong khi những đứa trẻ khác thường có xu hướng trở thành những kẻ a dua a tòng phụ thuộc vào kẻ khác, thì những kẻ cô đơn thường tự tạo cho mình một sân chơi với những luật lệ riêng. Những thiên tài nghệ thuật, những bộ óc trác tuyệt về khoa học, thậm chí những nhà lãnh đạo lừng danh chẳng phải đã từng là những đứa trẻ không đổ vừa khuôn hay sao? Chẳng phải con đường họ đi trong suốt cuộc đời luôn luôn là một hành trình đầy liều lĩnh, thậm chí gàn dở và luôn luôn cô đơn hay sao?
Nhưng cảm giác cô đơn cũng có thể khiến chúng trở nên yếu đuối và dễ bị tổn thương. Vì lẽ đó, bên trong những vẻ ngoài vô cảm, lì lợm, khó ưa, rất có thể là một trái tim mỏng manh cần được che chở. Chúng vô cùng nhạy cảm với những định kiến, sự phân biệt đối xử, sự áp đặt, nhạo báng… và luôn trong tư thế tự vệ, xù lông như một con nhím hoặc thu mình lại trong vỏ ốc.
Dường như chả có một công thức nào trong việc tiếp cận một đứa trẻ không đổ vừa khuôn, bởi chúng bao giờ cũng là một bản thể vô cùng phức tạp, thất thường. Cảm giác về sự cô đơn tạo nên một bức tường ngăn chúng với đồng loại, khiến cho chúng thật khó có thể giãi bày với kẻ khác, và thậm chí có khi tạo nên cho chúng một lớp vỏ bọc trái ngược hoàn toàn với bản chất bên trong. Như mọi đứa trẻ khác, chúng mong muốn được quan tâm và yêu thương. Nhưng cách mà chúng làm để thu hút sự chú ý của người khác nhiều khi dễ gây nên sự hiểu lầm: chúng luôn đòi hỏi thái quá, muốn làm nổi bật sự hiện diện của bản thân trong cuộc sống bằng những hành động ngược đời, dại dột.

Thay vì tỏ ra ngoan ngoãn tuân phục, chúng lại muốn chiếm cảm tình của người khác bằng sự chống phá.

Đôi khi, một hành động phá phách ngạo ngược nhất của những đứa trẻ không đổ vừa khuôn lại xuất phát từ một động cơ không gì chính đáng và dễ thương hơn: được tôn trọng và yêu thương. Chỉ có những trái tim co dãn mênh mông, một con mắt có khả năng nhìn xuyên thấu tâm can kẻ khác, cùng với một sự bình tĩnh và khả năng kiềm chế vô hạn độ mới chịu đựng nổi những cung bậc cảm xúc luôn luôn thái quá và những đòi hỏi nhiều khi phi lý của những đứa trẻ không đổ vừa khuôn.
Sự giáo dục, nói chung, chẳng bao giờ có công thức. Không có một công thức chung nào để có thể thuyết phục, cảm hóa vài tỉ con người sinh ra vào những giờ khắc khác nhau, trong những không gian và điều kiện khác nhau. Không có một dây chuyền sản xuất nào có thể sản xuất ra những sản phẩm giáo dục hoàn hảo như nhau. Không có một chương trình nào có thể làm hài lòng tất cả các mong đợi khác nhau của phụ huynh lẫn học sinh.
Làm giáo dục, có nghĩa là bạn luôn phải đương đầu với thách thức, nhưng lại chỉ có thể dựa vào bản thân. Bạn phải hiểu biết về con người nói chung, nhưng bạn không được phép bỏ qua mỗi cá thể. Mỗi cá thể luôn là độc lập, riêng biệt, không hoàn hảo, thất thường, thái quá, vì vậy không thể nhốt chúng vào một khuôn. Khi không thể nhốt vào một khuôn, bạn đừng trông đợi vào một phác đồ điều trị nào mà người khác chỉ định, bạn phải tự tìm ra cách điều trị đối với mỗi trường hợp khác nhau. Nhưng điều quan trọng nhất, nền tảng của tất cả, luôn là một sự lắng nghe đầy kiên nhẫn, tôn trọng và cảm thông.